[18-04-2013] Κόσμος: Διπλώματα ευρεσιτεχνίας για ολόκληρο το ανθρώπινο γονιδίωμα

Μια νέα μελέτη αναφέρει ότι το ανθρώπινο γονιδίωμα, στην ολότητά του, μπορεί να βρίσκεται στην κατοχή εταιριών υπό μορφή πατέντας.

Η μελέτη αυτή, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal Genome Medicine, υποστηρίζει ότι το 41% του ανθρώπινου γονιδιώματος υπόκειται επί του παρόντος σε διπλώματα ευρεσιτεχνίας όσον αφορά μεγάλες αλληλουχίες DNA και αρκετά διπλώματα σε μικρές αλληλουχίες DNA, ενώ θα μπορούσαν να καλύψουν εν δυνάμει ολόκληρο το ανθρώπινο γονιδίωμα. Καταλήγοντας η έρευνα αναφέρει ότι πάνω 40 χιλιάδες διπλώματα ευρεσιτεχνίας έχουν χορηγηθεί σε μόρια DNA, ενώ εταιρίες έχουν προβεί σε υποβολή αιτήσεων για ολόκληρο το ανθρώπινο γονιδίωμα, με στόχο το εμπορικό κέρδος. "Σε περίπτωση που επιβληθούν τα εν λόγω διπλώματα ευρεσιτεχνίας, η γονιδιωματική μας ελευθερία θα χαθεί", τονίζει ο συγγραφέας Dr Christopher Mason της Ιατρικής Σχολής Weill Cornell, στη Νέα Υόρκη.

Στις 15 Απριλίου του 2013, το Ανώτατο Δικαστήριο των Η.Π.Α. επανεξετάζει το δικαίωμα της Myriad Genetics να διεκδικήσει διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε δύο βασικά γονίδια του μαστού και του καρκίνου των ωοθηκών (τα BRCA1 και BRCA2), αλλά και στις μικρές αλληλουχίες εντός του BRCA1. Πολλές από αυτές τις μικρές αλληλουχίες συνδέονται και με άλλους τύπους καρκίνου, καθώς επίσης και με γονίδια που σχετίζονται με την εγκεφαλική ανάπτυξη και την καρδιακή λειτουργία. Η δήλωση του Dr Mason στο Nature World News ήταν χαρακτηριστική: "Αν το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώσει  το παρόν πεδίο εφαρμογής των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, θα σημαίνει πως κανένας γιατρός ή ερευνητής δε θα μπορεί να μελετήσει το DNA των εν λόγω γονιδίων από τους ασθενείς και κανένα διαγνωστικό τεστ ή φάρμακο δεν θα μπορέσει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί για τα γονίδια αυτά, χωρίς να παραβιάζει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τους".

Ο Dr Mason και η ομάδα του μελέτησαν τη δομή του ανθρώπινου γονιδιώματος αναλύοντας μικρά και μεγάλα τμήματα μορίων του DNA. Βρήκαν ότι κάθε μικρό τμήμα του γονιδιώματος αντιστοιχούσε με τουλάχιστον ένα άλλο γονίδιο. Αν όλα τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας μικρών αλληλουχιών επιτρέπονταν συνολικά, θα κάλυπταν σχεδόν όλο το γονιδίωμα. "Αυτό αποδεικνύει ότι οι μικρές αλληλουχίες των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι εξαιρετικά συγκεχυμένες και ένα γονίδιο πάντα θα αντιστοιχεί και θα κατοχυρώνει ένα τμήμα από κάποιο άλλο γονίδιο" αναφέρει ο ίδιος, συμπληρώνοντας "θα είναι πραγματικά αδύνατο να υπάρχει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα μόνο γονίδιο".

Ο αντίκτυπος αυτών των διπλωμάτων είναι επαχθής για τους ερευνητές. "Σχεδόν καθημερινά βρίσκομαι μπροστά σε κάποιο γονίδιο που είναι κατοχυρωμένο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, κατάσταση που αντιμετωπίζει κάθε γενετιστής στο εργαστήριο" είπε ο Dr Mason στο GenNews, περιγράφοντας το καθεστώς αυτό ως "ολοφάνερα γελοίο". "Πιστεύω πως οι άνθρωποι έχουν έμφυτο δικαίωμα στο δικό τους γονιδίωμα ή να επιτρέπουν στον γιατρό τους να "δει" το γονιδίωμά τους, όπως ακριβώς μπορεί να συμβεί με τους πνεύμονες και τα νεφρά" δήλωσε, ενώ τόνισε "Η απουσία επίλυσης των ασαφειών αυτών διαιωνίζει μια άμεση απειλή για την ελευθερία του γονιδιώματος ή το δικαίωμα κάποιου στο DNA του".

Πηγή: BioNews

Αποστολία Τσομπανίδου - Stagiaire ΕΕΒ